Künye   |  Bize Ulaşın   |  Giriş Sayfam Yap   |  Sık Kullanılanlara Ekle

Mucize hormon: MELATONİN

Mucize hormon: MELATONİN

Melatonin hormonunun kanserden koruduğu bilimsel olarak kanıtlandı! İşte uykuda salgılanan, kanserden ve kronik hastalıklardan koruyan mucize Melatonin ile ilgili merak edilen soruların cevapları… Yrd. Doç. Dr. Aysun Çetin anlatıyor.

1 Şubat 2009 14:41
font boyutu küçülsün büyüsün


Röportajın ilk bölümü için tıklayın: Uykusuzluğun çaresi bulundu 

Vücudumuz öyle bir yaratılmış ki aslında tüm ihtiyaçlarını kendi karşılayabiliyor. Vücudun kendi salgıladığı bir hormon olan Melatonin adeta bir gençlik iksiri…

İşte uykuda salgılanan, kanserden ve kronik hastalıklardan koruyan mucize Melatonin ile ilgili merak edilen soruların cevapları… 

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya ve Klinik Biyokimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Aysun Çetin iyibilgi’nin sorularını yanıtladı.

-Melatonin nedir?
 
“Melatonin, beyindeki epifiz bezinden özellikle geceleri karanlık ortamda salgılanan bir hormondur. Triptofan isimli bir maddeden elde edilir. Hormonun temel görevi, vücudun biyolojik saatini ve ritmini ayarlamaktır. Melatonin üretimi, gecenin uzunluğu ile ilgilidir, gece ne kadar uzarsa, üretim de o denli uzar. Karanlık fazın başlangıcında veya sonundaki ışık, melatonin üretimine engel olur. Işık kısa süreli de olsa yeterli şiddette ise, melatonin salınımını baskılar. Günlerin kısa olduğu kış mevsiminde melatonin üretimi artar, yaz günleri ise azalır. Jetlag denilen hadisenin sebebi de bu hormondur. Hormon diğer aktioksidan tesirlerini de güçlendirmekte, kanserli hücrelere karşı koruma sağlamaktadır, melatonin yetersizliği üreme sistemiyle bağlantısından tutun da yorgunluk, isteksizlik gibi durumların nedenlerini oluşturabilmektedir.”

-Melatonin’in görevleri nelerdir, hayatımızı nasıl etkiler?

“Melatoninin bağışıklık sistemini olumlu etkileyerek ve stresi azaltarak yaşam süresini artırdığına ve yaşlanma bulgularını azalttığına dair yapılmış çalışmalar vardır. Melatonin, başta kanser olmak üzere hastalıklar üzerinde baskılayıcı etki yapmaktadır. Gece çalışan kadınlarda meme kanseri gelişimi çok daha fazla olmaktadır. Melatonin ve kanser ilişkisi için birçok çalışma yapılmıştır. Melatoninin kanser engelleyici bir ajan olduğuna dair çok sayıda bilimsel araştırma yapılmıştır. Deneysel olarak melatoninin birçok tümör tipinde büyümeyi sınırlandırdığı gözlenmiştir. Melatonin, deneysel meme tümörlerinde baskılayıcı bir rol oynamaktadır.

Melatonin, tedavi edici dozlarda verildiğinde direkt olarak tümör hücrelerini öldürücü etkiye sahiptir. Gece çalışan bayanlarda geceleri aydınlık nedeniyle melatonin salgılanması azaldığı için, gündüz çalışan bayanlar göre meme kanseri gelişimi oldukça fazla bulunmuştur. Gece çalışılan yerlerde, karanlık ortamların aydınlatılması ve bu nedenle melatonin düzeyinin baskılanması ile kanser riski artmaktadır.”

-Melatonin hormonunun normal düzeyi ne kadardır?

“Üç yaşındaki bir çocukta melatonin düzeyi 1000 pikogram/ml, gençlerde 100 pikogram/ ml, yaşlılarda ise 30 pikogram/ml düzeylerindedir. Yaşla birlikte özellikle 45 yaşından sonra melatonin üretimi azalır. Eğer melatonin yapımı çok çok azalmışsa yaşlanma da çok çabuk olmaktadır. Yaşlanmayı geciktirici özelliğinden dolayı melatonin hormonuna gençlik iksiri de diyebiliriz.”

-Melatonin konusunda yapılan bilimsel araştırmalardan bahsedebilir misiniz?

“Amerika’da yapılan son araştırmalarda 50 yaş üstü insanların yüzde 80’nin uyku sorunu yaşadığı, bu sorunun ise melatonin salgılanmasındaki düzensizlikle yakından ilgili olduğu belirlenmiştir.
Örneğin son araştırmalarda kalp dolaşım şikayetleri olanların genelde geceleyin düşük melatonin düzeyi olan kişiler olduğu görülmüştür.

Ayrıca, bebeklerde yeterli miktarda ve ritmik olarak melatonin salgılanması yaklaşık 3 aydan sonra ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle, bebeklerin 3 aya kadar anne sütünden aldığı melatonin hormonu çok önemlidir. Yapılan araştırmalara göre, bu hormon anne sütünde akşam saatlerinde gündüze oranla daha fazla artmaktadır. Anne sütünde bulunan melatonin hormonu, bebeklerde sancılanma, uykusuzluk ve alerji problemlerini azaltır. Japonya’da yapılan bir araştırmada, bolca gülen annelerin sütünde melatonin düzeyinin arttığı ve bebeklerde alerjik problemlerin azaldığı belirlenmiştir.

Araştırmaya göre, huzurlu, stressiz ve bolca gülen annelerin sütünde melatonin hormonu daha fazla salgılanmaktadır. Bunun yanında, doğum yapmış annelerin bebeklerini emzirirken melatonin salgısını artıracak gıdalar yemesi tavsiye edilmektedir. Kızılcık, deve dikeni, rezene, anason, kereviz, ayçiçeği, çemen, hardal ve sarı kantaron gibi gıda maddeleri ile magnezyum ve çinko bakımından zengin gıdalar da melatonin salgısını artırır.

Melatonin hormonu salgısının stres, sıkıntı ve huzursuzluk ile birlikte azaldığına özellikle dikkatinizi çekmek isterim.”

-Melatonin hormonunun dengesiz çalışmasına sebep olan etkenler nelerdir?

“Avrupa’da lösemili ve kanserli çocuk sayılarının artmasından sonra yapılan araştırmalar sonucunda ailelerden çocuklarını kesinlikle karanlık bir ortamda yatırmaları isteniyor. Çünkü melatoninin güçlü salgılanmasının kansere karşı koruyucu etkisi olduğu artık bilinmektedir. Ancak bu hormon ışığa duyarlıdır. Deneylerde uyuyan kişinin hormon salgısı izlenirken ışığın açıldığında hormonun azaldığı, karanlıkta yoğun olarak salgılandığı tespit edilmiştir.Işığın melatonin üretimine engel olduğu bilimsel bir gerçektir. Lütfen karanlıkta yatın ve çocuklarınız uyurken ışığı kapatın. Düzenli ve yeterli bir melatonin salınımı için, karanlık ortamda uyumak gerekmektedir. Unutmayın körlerde kanser olma oranı sıfıra yakındır. Ayrıca geceleri, televizyon, bilgisayar ve cep telefonu vb. elektronik aygıtların olmadığı ya da prize takılı bulunmadığı bir ortamda uyumaya çalışın, prize takılı olan aygıtlar siz uyurken, enerjinizden çalar ve zinde kalkmanızı zorlaştırır. (Dolayısıyla da 2 saatte alacağınız uykuyu 4 saatte alırsınız.)

Ayrıca depresyon hastalığında kortizol seviyesi yüksek, melatonin seviyesi düşük bulunmuştur. Stres melatonin seviyesini düşürerek hastalıklara karşı direncimizi azaltmaktadır.”

-Melatonin salgılanmasını olumsuz etkileyen başka faktörler var mıdır?

“Sigara, alkol, aşırı kahve tüketimi, uyku ve tansiyon ilaçları, stres, yatakta elektrikli battaniye kullanılması, yoğun ışık altında,  televizyon ve bilgisayar ekranı başında uzun süre kalınması  melatonin  salgılanmasını azaltan ya da durduran diğer faktörlerdir.”

-Peki melatonin üretimine olumlu katkı sağlayan neler var?

“Gece 24.00’den önce uykuya başlamak ve yeterince uyumak, akşam yemeklerini azaltmak ya da tümüyle terk etmek melatonin üretimindeki olumlu etkenlerdir.”

-Melatonin ilaç olarak alınırsa kanserden korur mu?
 
“Melatonin özellikle Amerika’da ilaç olarak bulunan ve de en çok ‘jetlag’ için kullanılan bir maddedir. Jetlag sendromu uçakla seyahat esnasında dünyanın zaman dilimleri geçilirken insan vücudunun bu hızlı zaman değişimine adapte olamamasından kaynaklanan biyolojik saat uyumsuzluğudur. Melatoninin bilinçsiz ve düzensiz kullanımı hiç bir şekilde tavsiye edilmiyor. Nedeni sadece geceleri yükselen bir hormon olması nedeniyle yüksek olmaması gereken gündüz saatlerinde kan düzeylerini yükseltecek şekilde ilaç alımının yarar yerine zarar vermesidir. Yararı olan bir şeyi fazla almak zarar yaratabileceği için gereksiz kullanılmasından kaçınılmasını ama doğal yollarla vücudun kendi melatonin salgısını artıracak davranışlara geçilmesini öneririm.”

-Vücudun savunma mekanizmasını güçlendirmek için neler yapmalıyız?

“Vücudumuzun yeteri kadar kendini koruma mekanizması var. Önemli olan bu mekanizmaların çalışmasına engel olmadan bu mekanizmaları destekleyici davranış biçimlerini geliştirmektir. Örneğin düzenli olarak geceleri vakitli yatıp uyumamız vücudun kendini onarması için yapabileceğimiz en güzel hareket. Akşamları çok geç kalmadan tam karanlıkta yatıp uyursak vücudumuza en yararlı işlemi yapmış oluruz. Eskilerin dediği gibi erken yatıp erken kalkmak dışardan melatonin almaya veya antioksidan almaya gerek bırakmayacak bir durum. Bu tür savunma mekanizmalarında örneğin melatonin salgısını azaltacak davranışlardan (ışık açık yatmak, televizyon karşısında uyumamak gibi) kaçınmak, akla gelen bazı basit tedbirlerdir. Geceleri uyurken hiçbir şekilde yattığınız odada ışık bulunmaması gerekir.”

-Hangi gıdalardan melatonin alabiliriz?

“Kızılcık, deve dikeni, rezene, anason, kereviz, ayçiçeği, çemen, hardal ve sarı kantaron, papatya çayı, vişne, lahana, badem, fındık gibi gıda maddeleri ile magnezyum ve çinko içeren diğer gıdalar melatoninden zengindir. Bu tür gıdaların aksam saatlerinde alınması, gündüz alınmasından daha uygun olabilir.”

www.iyibilgi.com özel Nihal Doğan


 








Bu haber 10,973 defa okundu.


yorumlayorum ekle


Yorumlar


  henüz yorum yok








İyilik Güzellik'te arama yapın